Dómsmál
Dómar 2012
1. Dómur Héraðsdóms Reykjavíkur frá 18. janúar 2012 í máli nr. E-2961/2011 gegn íslenska ríkinu
ÝTARORÐ: VEIKINDI. STARFSHÆFNISVOTTORÐ. ENDURKOMA TIL STARFS. SKAÐABÆTUR
Dómar 2011
2. Dómur Hæstaréttar frá 8. desember 2011 í máli nr. 258/2011 X gegn ISAVIA ohf.
ÝTARORÐ: AÐILASKIPTI. RÁÐNINGARSAMNINGUR. UPPSÖGN
Málavextir voru þeir að félagsmaður SFR, X, starfaði sem öryggisvörður hjá lögreglustjóraembættinu á Suðurnesjum frá 2007. Bar hann réttindi og skyldur samkvæmt lögum nr. 70/1996, um réttindi og skyldur opinberra starfsmanna (hér eftir nefnd starfsmannalög). Árið 2009 var stofnað opinbert hlutafélag um rekstur Keflavíkurflugvallar o.fl. sem þá bar nafnið Keflavíkurflugvöllur ohf. (hér eftir nefnt KEF ohf.). Tók KEF ohf. við öryggisgæslu á Keflavíkurflugvelli en af þeim sökum var starf X fært til hins nýja opinbera hlutafélags. Vegna breytinganna var X tilkynnt um að KEF ohf. yfirtæki ráðningarsamning hans í samræmi við reglur laga um aðilaskipti að fyrirtækjum og það hefði ekki áhrif á laun eða starfskjör hans samkvæmt ráðningarsamningi.
Um mitt ár 2009 var X kallaður til fundar á skrifstofu starfsmannastjóra með fjórum fulltrúum KEF ohf. og honum sagt upp störfum. Ástæða uppsagnar var sögð vegna þess að störf og viðmót X hefði verið ófullnægjandi og að hann hefði sótt tónleika sama dag og hann hafði tilkynnt sig óvinnufæran sökum veikinda. X taldi uppsögnina ólögmæta þar sem hann hefði notið réttinda samkvæmt starfsmannalögum þar sem ekki hafði verið gerður nýr ráðningasamningur eða kjarasamningur eftir aðilaskiptin. Því væri áminning undanfari lögmætrar uppsagnar vegna ástæðna sem varða starfsmanninn sjálfan samkvæmt starfsmannalögum.
Hæstiréttur leit til þess að ekki hafi verið gerður fyrirvari um að X ætti að njóta lakari verndar gegn uppsögn eftir aðilaskiptin. Nýjum atvinnurekanda hans hefði verið í lófa lagið að búa þannig um hnútana að hann hefði rýmri heimild að þessu leyti t.a.m. með því að ganga frá skriflegum ráðningarsamningi þess efnis. Dómurinn taldi þennan vafa um réttarstöðu X yrði að virða Isavia ohf. í óhag og leggja þyrfti til grundvallar að hliðstæðar reglur hafi áfram gilt um heimild til að segja X upp störfum og samkvæmt starfsmannalögum. Því hefði borið að veita X áminningu ef framganga hans í starfi gaf tilefni til þess áður en honum yrði sagt upp starfi. Uppsögnin var því talin ólögmæt og Isavia dæmt til að greiða X skaðabætur. Í ljósi þessa og að X var ekki veitt tækifæri til að andmæla þeim ávirðingum sem á hann voru bornar áður en gripið var til uppsagna var Isavia ohf. einnig dæmt til að greiða X miskabætur.
1. Dómur Héraðsdóms Reykjaness frá 9. febrúar 2011 í máli nr. E-1037/2010: X gegn Isavia ohf.
ÝTARORÐ: AÐILASKIPTI. RÁÐNINGARSAMNINGUR. UPPSÖGN
X starfaði sem öryggisvörður hjá lögreglustjóranum á Suðurnesjum við öryggisgæslu á Keflavíkurflugvelli. Þann 1. janúar 2009 voru verkefni öryggisvarða á Keflavíkurflugvelli færð til Keflavíkurflugvallar ohf. og var ákveðið að bjóða öllum starfsmönnum lögreglustjórans á Suðurnesjum, sem sinnt höfðu öryggisgæslu á Keflavíkurflugvell að hefja störf hjá stefnda.
Stefnandi hóf störf hjá Keflavíkurflugvelli ohf, síðar Isavia ohf. 1. janúar 2009 og var sagt upp störfum 29. maí 2009. Stefnandi taldi uppsögnina hafa verið ólögmæta, meiðandi og bótaskylda. Stefnandi byggði kröfu sína á því að um réttarsamband hans og stefnda hafi gilt lög nr. 70/1996 um réttindi og skyldur starfsmanna ríkisins.
Aðilar deila um hvort lögbundin sérkjör opinberra starfsmanna samkvæmt lögum nr. 70/1996 um réttindi og skyldur starfsmanna ríkisins, þar sem kveðið er á um áminningarskyldu vinnuveitanda áður en til uppsagnar kemur, hafi færst yfir til hins nýja vinnuveitanda, stefnda í málinu.
Stefnandi telur að túlka beri bréf stefnda og lögreglustjórans á Suðurnesjum, dags. 29. október 2008, sem skuldbindandi loforð um að stefnandi haldi öllum sínum réttindum sem hann hafði sem opinber starfsmaður, þ. á m. þeim réttindum sem felast í uppsagnarvernd samkvæmt lögum nr. 70/1996. Dómurinn féllst ekki á þetta og taldi að í bréfinu fælist aðeins loforð um að ekki yrði breyting á launum stefnanda og starfskjörum samkvæmt kjarasamningi. Bréfið gekk á engan hátt lengra en ákvæði 3. gr. laga nr. 72/2002 um réttarstöðu starfsmanna við aðilaskipti að fyrirtækjum. Það hafði því enga sjálfstæða þýðingu umfram ákvæði laganna.
Niðurstaða dómsins var að um vinnusamning aðila giltu almennar reglur vinnuréttar, að ráðningarsamningur stefnanda við lögreglustjórann á Suðurnesjum féll niður er stefnandi lét af störfum sem opinber starfsmaður. Eftir það naut hann ekki verndar samkvæmt ákvæðum laga nr. 70/1996 þar sem kveðið er á um uppsögn og áminningarferli. Isavia var því alfarið sýknað af kröfum x í málinu.
Dómar 2010
