Helstu niðurstöður

Hér er skoðuð niðurstaða allra svarenda, á þáttunum átta, án tillits til þess hvort stofnanir komust á lista eða ekki. Meðaltal á þáttunum fyrir þær stofnanir sem komust á lista, er heldur hærri en stofnana alls (þ.e. þeirra sem komust og þeirra sem ekki komust á lista) og á það við alla þættina nema starfsanda.

LÍTILLEGA DREGUR ÚR ÁNÆGJU STARFSMANNA

Megin niðurstaða úr könnuninni um Stofnun ársins 2010 er að það dregur úr ánægju starfsfólks eftir jákvæða þróun í síðustu könnun.

Allir átta þættirnir lækka, flestir þó aðeins lítillega. Heildareinkunn, reiknuð útfrá svörum allra svarenda, lækkar um 0,05 (kvarði frá 1 til 5). Þetta telst minniháttar lækkun.
Mesta lækkun er í mati á launakjörum og lækkar sá þáttur um 0,14. Þrátt fyrir þessa lækkun er einkunn þáttarins fyrir árið 2010 hærri en einkunnin var árið 2007. Ástæðan fyrir því er að mat á launakjörum hækkaði mikið í fyrra, miðað við mælingar fyrri ára (2006-2008).
Næst mest lækkar ánægja og stolt, eða um 0,10, þá starfsandi um 0,06 og trúverðugleiki stjórnenda um 0,05.
Einkunn annarra þátta stendur því sem næst í stað. Það þýðir að sú hækkun sem mældist í síðustu könnun, svo sem mat á trúverðugleika stjórenda, vinnuskilyrðum og ímynd gengur ekki nema að hluta til baka.

„Miðað við ástandið í þjóðfélaginu kemur það áreiðanlega mörgum í opna skjöldu að lækkun á heildareinkunninni skuli ekki vera meiri en hún er. Þó lítillega dragi úr ánægju miðað við útkomuna 2008, er niðurstaðan á flestum þáttum hærri nú en árið 2007. Í fyrra, þegar einkunnir hækkuðu milli ára, töldum við að ástæða þess að einkunnir hækkuðu, væru m.a. að kreppan hefði fært fólk saman og þétt hópinn. Önnur skýring sem við veltum upp var að viðhorf fólks mótast að hluta til af breytingum á þeim hópum sem starfsmenn bera sig saman við. Aðstæður almennings breyttust mjög skyndilega til hins verra á árinu 2008 sem hafði mikil áhrif á hvernig fólk mat stöðu sína. Ég býst við að flestir meti það þannig að lítið hafi í raun þokast á þessu ári, þannig að það á enn við í dag sem átti við fyrir ári síðan. Fólk metur það sem það hefur í dag meira en það gerði áður. Í dag er ekki sjálfsagt að hafa atvinnu og halda óskertum tekjum. Þessar breyttu aðstæður hafa líklega valdið því að viðhorfin í fyrra breyttust í jákvæða átt og haldast enn jákvæð. Við áttum frekar von á því að það myndi draga úr þessum áhrifum í könnuninni nú, en það gerist að mjög litlu leyti. Niðurstaðan hlýtur því að vera sú að fólk meti stöðu sína á vinnustaðnum enn sem komið er sem góða, þrátt fyrir allt. Mat starfsfólks mótast að sumu leyti af breyttu gildismati og að sumu leyti af því að vinnustaðirnir hafa þétt raðirnar. Að sjálfsögðu má finna til fleiri skýringar, þó að þessar séu áreiðanlega nærtækastar," segir Tómas Bjarnason hjá Capacent.

KONUR ÁNÆGÐARI EN KARLAR

Líkt og í fyrri könnunum kemur fram að konur gefa hærri einkunn á spurningunum en karlar, þó ekki muni miklu. Mestu munar að fleiri karlar gefa slæma einkunn á spurningunum (einkunn á bilinu 1 til 2,4) eða 6% á móti 3% kvenna.
Mestu munar á körlum og konum á spurningum um hvort þess sé krafist að fólk vinni eftirvinnu, en þar segja 27% karla „Alltaf" en aðeins 11% kvenna. Einnig munar nokkru á svörum kynjanna í spurningunni um hvort fólk eigi auðvelt með að samræma vinnu og fjölskyldulíf. Þar svara 44% kvenna „Alltaf" en aðeins 30% karla. Fleiri konur segjast líka eiga auðvelt með taka sumarfrí þegar þeim hentar og fleiri konur segjast ánægðar í starfinu en karlar.
Ekki eru konur þó ánægðari með allt sem spurt er um. Á mörgum spurningum munar litlu sem engu á körlum og konum. Og á nokkrum spurningum er munurinn síðan körlum í hag. T.d. segjast 25% karla að viðvera sé „alltaf" eða „oftast" sveigjanleg en aðeins 12% kvenna.
Lítill eða enginn munur er á svörum karla og kvenna á hvað varðar starfsanda, launakjör og vinnuskilyrði. Á heildina litið er því kynjamunur í svörum lítill.

MUNUR MILLI ATVINNUGREINA

Á myndinni hér að neðan má sjá heildareinkunn eftir atvinnugreinum. Líkt og í fyrri könnunum er „önnur opinber starfssemi og þjónusta" og „landbúnaður, orkustofnanir og skógrækt" í tveimur efstu sætunum hvað varðar heildareinkunn úr öllum þáttum samtals. Áhugavert er hve lítið þetta mynstur hefur breyst síðustu ár og einkunnir nánast alveg þær sömu í hverjum flokki.
Atvinnugrein Fjöldi svarenda Heildareinkunn

STJÓRNENDUR ÁNÆGÐARI

Skýrt mynstur í könnun SFR, líkt og öðrum könnunum af svipuðum toga, er að starfsfólk sem er hærra í skipuriti gefur hærri einkunn þeir sem neðar sitja. Heildareinkunn „hærri stjórnenda" eru mun hærri nú en „almennra starfsmanna" og „sérfræðinga og sérhæfðra starfsmanna" líkt og fyrri ár. Þetta mynstur má sjá í mati á flestum þáttum, þó skýrast í mati á launakjörum og trúverðugleika stjórnenda.
Staða innan stofnunar Fjöldi svarenda Heildareinkunn

TRÚVERÐUGLEIKI STJÓRNENDA

Einkunn fyrir trúverðugleika stjórnenda lækkar lítillega úr 3,81 í 3,76. Matið er byggt á spurningum um stjórnendur almennt, næsta yfirmann og hversu vel vinnustaðnum er stjórnað. Mat á trúverðugleika tengist stöðu fólks í skipuritinu og „hærri stjórnendur" meta trúverðugleika stjórnenda meiri en aðrir starfsmenn. Konur meta trúverðugleika stjórnenda lítið eitt hærri en karlar gera. Fólk með háskólamenntun metur trúverðugleika stjórnenda hærri en þeir sem hafa aðra menntun. Starfsfólk minni stofnana metur trúverðugleika hærri en starfsfólk stærri stofnanna. Mest er ánægja með stjórnendur í atvinnugreinaflokknum „önnur opinber starfsemi og þjónusta" og „landbúnaður, orkustofnanir og skógrækt" en minnst í flokknum „löggæsla, dómstólar og fangelsi."

STOFNUN ÁRSINS

Meðaleinkunn allra stofnana sem eru á lista yfir stofnun ársins er 3,85 og lækkar lítillega frá í fyrra. Þá var einkunnin 3,91.
Líkt og áður er stofnunum skipt eftir stærð. Stærð vinnustaða er almennt talin mikilvægur áhrifa þáttur á líðan og viðhorf starfsfólks vegna þess að með aukinni stærð vinnustaða verður samhæfing ólíkra þátta í starfseminni flóknari. Einnig nýta stærri vinnustaðir alla jafna formlegri stjórnun og skipulag en minni vinnustaðir sem hefur margvísleg áhrif á samskipti og stjórn fólks á aðstæðum. Minni stofnanir eru skilgreindar sem stofnanir með færri starfsmenn en 50 og stærri stofnanir skilgreindar sem stofnanir með 50 eða fleiri starfsmenn.
Átta þættir voru mældir: Trúverðugleiki stjórnenda, starfsandi, launakjör, vinnuskilyrði, sveigjanleiki vinnu, sjálfstæði í starfi, ímynd stofnunar og ánægja og stolt. Hæsta einkunn fékkst á þættinum „sjálfstæði í starfi" (4,25) en lægst einnkunn fékkst á þættinum „launakjör" (2,76).

STARFSANDI

Mat á starfsanda stendur því sem næst í stað, breytist úr 4,22 í 4,17. Matið er byggt á þremur spurningum sem lúta að samskiptum og starfsanda. Mat á starfsanda tengist stöðu í skipuritinu og meta „hærri stjórnendur" starfsanda betri en aðrir starfsmenn. Starfsmenn í minni stofnunum meta starfsandann betri en starfsmenn stærri stofnanna.

LAUNAKJÖR

Einkunn á launakjörum lækkar úr 2,79 í 2,65. Matið er byggt að spurningum um ánægju með laun, sanngirni launa og samanburði á eigin launum og launum annara á sambærilegum vinnustöðum. Ánægja með launakjör er mun meiri meðal „hærri stjórnenda" en annarra starfsmanna. Hún er meiri meðal fólks með háskólapróf en fólks með aðra menntun og meiri í minni stofnunum en stærri. Mest er ánægja mað laun í hópi stofnana í flokknum „landbúnaður, orkustofnanir og skógrækt" en minnst í flokknum „löggæsla, dómstólar og fangelsi." Þetta er svipað mynstur og í könnuninni fyrir ári.

VINNUSKILYRÐI

Einkunn á vinnuskilyrðum stendur því sem næst í stað (fer úr 3,79 í 3,76). Matið er byggt á sjö spurningum um ánægju með ýmsa þætti í umhverfinu, t.d. lýsingu, loftræstingu, tölvu- og tækjabúnað, svo fátt eitt sé nefnt. Matið er jákvæðara meðal „hærri stjórnenda" en annarra starfsmanna og jákvæðara meðal starfsfólks í minni stofnunum en í stærri stofnunum. Mest er ánægja með vinnuskilyrði i flokknum „landbúnaður, orkustofnanir og skógrækt" en minnst í flokknum „löggæsla, dómstólar og fangelsi."

SVEIGJANLEIKI VINNU

Sveigjanleiki vinnu stendur því sem næst í stað frá síðustu mælingu (lækkar úr 3,60 í 3,57). Matið byggist t.d. á spurningum um hvort auðvelt er að fara úr vinnu til að sinna aðkallandi erindum, ánægju með sveigjanleika og samræmingu vinnu og einkalífs. Sveigjanleiki er meiri meðal „hærri stjórnenda" en annarra starfsmanna og hann er meiri meðal starfsmanna í minni stofnunum en stærri. Mest er ánægja með sveigjanleika i atvinnugreinaflokkunum „önnur opinber starfsemi og þjónusta" en minnst í flokknum „löggæsla, dómstólar og fangelsi." Þetta er svipað mynstur og í könnuninni fyrir ári.

SJÁLFSTÆÐI Í STARFI

Sjálfstæði í starfi fær hæstu einkunnina nú, líkt og í fyrra, eða 4,2. Þátturinn mælir hversu góð tök fólki finnst því hafa á starfi sínu, yfirsýn yfir starfið og áhrif sem fólk hefur í starfinu. Sjálfstæði vex með hækkandi aldri og starfsaldri. Sjálfstæði er meira meðal „hærri stjórnenda" en annarra starfsmanna og meira meðal starfsmanna í minni stofnunum en stærri. Sjálfstæði er líka hærra meðal kvenna en karla.

ÍMYND

Mat á ímynd stendur í stað frá síðustu mælingu. Þátturinn fær einkunnina 3,78. „Stjórnendur" meta ímyndina sem jákvæðari en aðrir starfsmenn, þeir sem eru með háskólamenntun eru jákvæðari gagnvart ímyndinni en starfsfólk með aðra menntun. Mat á ímynd hækkar með aldri og er jákvæðari í minni stofnunum en stærri. Jákvæðast er matið í „mennta- og menningarstofnunum" og „verslunar og sölustörfum" - en lægst meðal „Löggæslu, dómstóla og fangelsa."

ÁNÆGJA OG STOLT

Ánægja og stolt var nýr þáttur í síðustu mælingu og lækkar næst mest af þáttunum, fer úr 4,15 í 4,05. „Hærri stjórnendur" eru mun ánægðari og stoltari en aðrir starfsmenn. Ánægja og stolt er einnig meira í minni stofnunum en stærri stofnunum. Meiri ánægja og stolt er meðal kvenna en karla og meiri ánægja og stolt er meðal eldri starfsmanna en yngri. Mest er ánægja og stolt er í atvinnugreinaflokkunum „landbúnaður, orkustofnanir og skógrækt," en minnst í flokknum „löggæsla, dómstólar og fangelsi."